رفتن به بالا

سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • پنجشنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۷
  • الخميس ۳ شعبان ۱۴۳۹
  • 2018 Thursday 19 April
تهران تا قسمتی ابری
١٣(°C)
وزش باد آرام
فشار ٢۵.٩۵(in)
محدوده دید ۶.٠(mi)
اشعه فرابنفش 0-Low
رطوبت ٢۵.٩۵(in)
  • جمعه ۱۹ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۹:۴۲
  • کد خبر : 35258
  • مشاهده : 208 بازدید
  • سرمقاله
  • چاپ خبر : تفسیر کلید واژه «آتش به اختیار»

پرویز امینی، یکی از جامعه شناسانی است که برخلاف فضای مرسوم سیطره یافته بر عموم شخصیت های دانشگاهی ارتباط قابل توجهی با پدیده های فرهنگی، هنری، ادبی و بررسی نقش و تأثیر آنان بر محیط اجتماعی ایرانیان دارد. تحلیل هایی که پیش از این، از او در تحلیل آثار سینمایی، تلویزیونی و… منتشر شده است […]

پرویز امینی، یکی از جامعه شناسانی است که برخلاف فضای مرسوم سیطره یافته بر عموم شخصیت های دانشگاهی ارتباط قابل توجهی با پدیده های فرهنگی، هنری، ادبی و بررسی نقش و تأثیر آنان بر محیط اجتماعی ایرانیان دارد. تحلیل هایی که پیش از این، از او در تحلیل آثار سینمایی، تلویزیونی و… منتشر شده است نشان می دهد که او یکی از آکادمیسین هایی است که در فضای تئوریک محدود نشده و نقدهای او به واسطه اینکه مصرف کننده تولیدات و محصولات فرهنگی است، جنبه انضمامی می یابد.

امینی اخیراً در کانال تلگرام خود مطلبی کوتاه درباره دیدار اخیر رهبرانقلاب با دانشجویان نوشته که در ادامه می خوانید:

در معرفی انسان، برخی آن را حیوان ناطق، برخی آن را موجود ابزار ساز، برخی دیگر موجود  جامعه ساز و نهاد ساز  و برخی دیگر انسان را حیوان سیاسی خوانده اند. اما  برخی متاخرین انسان را تفسیر گر بودن و به زبان فنی تر هرمنوت بودن معرفی می کنند.  در واقع انسان بر خلاف دیگر موجودات،  دارای جهان فکری و فرهنگی و اجتماعی به خصوصی است . این جهان  برآمده از جغرافیا ، فرهنگ ، زبان، قومیت، تجربه زیسته فردی و اجتماعی ، دوره تاریخی به خصوصی که در آن زیسته است و…..و مسایلی از این دست است که انسان ها  به جای دسترسی مستقیم به مسایل،  از درون این جهان به  مسایل و پدیده ها و مسایل پیرامون خود نگاه می کند و  دارای قضاوت می شود و  بنابراین انسان موجودی بی پیش فرض و خنثی نیست.

چه این مسئله را بپذیریم و چه نپذیریم، واقعیت های پرتعداد جامعه ما در یک دهه اخیر نشان می دهد، دامنه تفسیر و فهم از واقعیت های واحد مثل زلزله ها حوادثی مثل پلاسکو، مسایل سیاسی مثل انتخابات  و… چقدر متکثر و دارای طیف وسیعی است. در این باره پیش ترها به تفصیل بیشتری سخن گفته ام، اما در یک جمله  کوتاه می توان گفت که جامعه ایرانی در حال تجربه یک شرایط متکثر اجتماعی است که  دامنه اشتراک ها را محدود تر و گستره تفاوت ها را وسیع تر کرده است و امکان تفاهم پذیری را حتی در حلقه افراد نزدیک به هم، دشوارتر از گذشته کرده است. احتمالا این تجربه ای است که روزانه خصوصا کسانی که در فضای مجازی از توییتر تا اینستاگرام تا فیس بوک تا تلگرام و… زیست  می کنند، با آن مواجهند.

دیدار امسال رهبر انقلاب با دانشجویان در فضای مجازی، صحنه ای از تفاسیر گوناگون  درباره چند کلید واژه از جمله  واژه «آتش به اختیار» شد که درباره آن تفاسیر گوناگونی تاکنون شده است.  در شکل گیری این تفاسیر گوناگون  علاوه بر تکثر اجتماعی کنونی و تعلقات ایدئولوژیک و سیاسی متصلب افراد مختلف،  اطلاع رسانی نامناسب و غیر استاندارد نیز نقش داشت. جدا کردن یک گزاره  از کلیت بافت متن کلامی و غیرکلامی یک دیدار طولانی سه ساعته، فضای تکثر تفسیرها را تشدید کرد. برخی از این تفاسیر را می توان در چند محور جمع بندی کرد:

۱) دعوت دانشجویان به هرج و مرج طلبی و نفی هر گونه هنجارمندی قانونی و عرفی
۲) بی اعتبار شمردن  ضوابط و عرف ها و نهادهای قانونی
۳) نفی  چشم انتظاری از نهادهای حاضر در جمهوری اسلامی ( وجه سلبی) و تکیه به ظرفیت های خودجوش فردی و جمعی مردمی انقلاب (وجه ایجابی)برای پیش بردن گفتمان انقلاب اسلامی.

از یک طرف رویه و نظرگاه رهبری در یک دوره طولانی از اول انقلاب تا کنون  به وضوح نشان می دهد که  دو تفسیر اول ، مردود است.مثلا محکومیت حمله  دانشجویان به سفارت انگلیس و عربستان علی رغم این که  بخشی از نیروهای مذهبی آن را انجام داده بودند. یا محکومیت حرکت اعتراضی به سید حسن خمینی در ۱۴ خرداد ۸۹ و نیز حرکت تندی که نسبت به لاریجانی در ۲۲ بهمن یکی از سال ها در قم انجام شد. و از این ها بالاتر محکومیت حرکت احمدی نژاد در مجلس (نشان دادن ویدئویی از فاضل لاریجانی و مرتضوی) با عنوان خلاف شرع، خلاف قانون و خلاف اخلاق در حالیکه احمدی نژاد همچنان رییس جمهور بود.

همچنین از طرف دیگر  برای کسانی که مثل اینجانب  در این جلسه دانشجویی حاضر بودند و  در فضای مستقیم کل مباحث چه از طرف دانشجویان و چه در  از طرف رهبری قرار داشتند، به هیچ وجه دو تفسیر نخست متبادر نشد.  دانشجویان به نمایندگی از تشکل های مختلف از مجموعه نهادهای کشور خصوصا فرهنگی انتقاداتی داشتند که دامنه وسیعی از سازمان تبلیغات و حوزه هنری تا صدا و سیما از این طیف و نیز وزارت ارشاد و علوم و بهداشت و دانشگاه آزاد از آن طیف را در بر می گرفت. حتی تعریض هایی نسبت به سپاه و شورای نگهبان و دستگاه قضایی و نیز برخی منصوبین رهبری نیز در کلام دانشجویان وجود داشت.

رهبری در بستر چنین بحث هایی، بحث خود را مطرح کردند که  برای پیش بردن گفتمان انقلاب چشم انتظار نهادهای حاضر و مورد انتقاد دانشجویان جلسه نباشید که دچار ناتوانی یا اختلال هستند، بلکه با همان توان و ظرفیتی که دارید به صورت خودجوش  کار  را به پیش ببرید و  مثلا گفتند در حوزه فرهنگ دست کم ده مسئله اصلی از جمله سینما وجود دارد  اما نهادی مثل وزارت ارشاد  به جای پرداختن به مسایل اصلی خود را درگیر مسایل دیگر کرده است. در واقع لب سخن رهبری رفع انفعال  از افراد و مجموعه های انقلابی بود که برای پیش بردن گفتمان انقلاب همه  توقع و انتظار خود را به نهادهای حاضر گره زده بودند.

این انفعال البته ریشه تاریخی دارد. در جریان پیروزی انقلاب و نیز دوران پسا انقلاب، به دلیل ضرورت های انقلاب  مثل تثبیت  اندیشه و ارزش های انقلابی و جلوگیری از انحراف  یا پاسداری از انقلاب در برابر تهدیدات داخلی و خارجی مثل جنگ و نیز شکل نگرفتن نهادهای حاضر و یا نوپا بودن آنها، تمام ظرفیت انقلاب بر دوش همین ظرفیت های خودجوش مردمی بود که از دل جریان  حرکت امام و انقلاب جوشیده بود. نهادهایی مثل جهادسازندگی در بعد محرومیت زدایی و آیادانی کشور، بسیج و سپاه در بعد دفاعی، جهاد دانشگاهی در بعد علمی و نهضت سوادآوزی در بعد بالا بردن سطح آگاهی های عمومی و….از دل همین روند خودجوش سر برآورد و ثمربخش شد.

به تدریج با شکل گرفتن نهادهای رسمی در حوزه های گوناگون خصوصا فرهنگ ، این احساس شکل گرفت که نیازی به انجام فعالیت های خودجوش مردمی نیست و نهادهای مذکور  کافی اند.  نتیجتا رکود در بدنه مردمی از یک سو و ناکارآمدی در بدنه رسمی  از سوی دیگر شکل گرفت که حاصل آن بر زمین ماندن مسایل فرهنگی و در برخی مواقع ، عقب ماندگی  های فرهنگی شد.

هرکس  به دلایلی با نهادهای رسمی حوزه فرهنگ در جمهوری اسلامی از شورای عالی انقلاب فرهنگی تا صدا و سیما تا ارشاد و….ارتباط کاری داشته باشد به خوبی و روشنی می فهمد که این نهادها برای تامین نیازهای فرهنگی انقلاب اولا  یا درجات مختلف ناکارآمدند و یا در صورت کارآمدی نسبی، متناسب با مسایل و اولویت های بر زمین مانده و نیز مسایل نوظهور و نوپدید فرهنگی زمانه ما، ناکافی اند.

بنابراین  نیروهای انقلابی باید چشم انداز خود را نسبت به مسایل فرهنگی تغییر اساسی بدهند. در این تغییر اساسی  انتظارات بیش از آن که متوجه نهادهای رسمی باشد، باید متوجه تک تک افراد باشد. و هر کس بیش از آن که از صدا و سیما و ارشاد  و..سئوال کند که آنها چکار کرده اند، از خود سئوال کند که چه کرده است؟بیش از آن که سئوال کند این نهادها چکار باید و چه کار می توانند انجام دهند؟ از خود بپرسد که چکار باید و چه کار می توانند بکنند؟  بیش از آن که سئوال ها معطوف به این باشد که موثرترین کارها چیست؟ معطوف به این باشد که موثرترین کارهایی که من می توانم بکنم چیست؟ همین الان فیلمی بر پرده سینماهاست به نام ویلایی ها که می خواستند به دلیل ضعف فروش  ازسینماها جمع کنند و حالا با منت آن را نگه داشته اند. خوب  دیدن این فیلم و مثل این فیلم به صورت فردی و جمعی راحت ترین کار فرهنگی اما در عین حال از موثرترین کارهای فرهنگی است که اتفاقا نیاز به تخصص و تجهیزات و امکانات و…ندارد و همه و تاکید می کنم همه می توانند آن را انجام بدهند  و از این مثال ها بسیار است.

اخبار مرتبط

نظرات

سرمقاله

مصطفی داننده؛

دلار با ما چه کرد؛ ما با دلار چه کردیم؟

دیروز در حالی که دلار در حال صعود به بالاترین قله‌های خود بود، عکسی از نشریه جبهه به مدیریت مسعود ده‌نمکی منتشر شد که در تیتر اصلی آن به رسیدن دلار آمریکا به هزار تومان واکنش نشان داده شده بود. در سال 78 خورشیدی، دلار به هزارتومان رسیده بود. در آن روزها مردم دقیقا همین استرس و نگرانی که این روزها ما با آن مواجه شدیم، دست و پنجه نرم می‌کردند. این دست و پنجه نرم کردن با دلار برای ما عادی شده است. در اواخر دهه 80 دلار ناگهان دو برابر شد. همه چیز گران و تقریبا زندگی مردم در ایران دگرگون شد. حالا هم در سال 96 دلار ناگهان بدون هماهنگی سر به آسمان سایید. تقریبا هر دولتی در ایران بعد از انقلاب بر سرکار آمد، مردم با افزایش قیمت دلار روبرو بودند. افزایش دلاری که به صورت مستقیم در زندگی مردم تاثیر گذاشت. مردم روز به روز ضعیف تر شدند و ارزش پول ایران به پایین ترین حد خود رسید. مردم ضعیف شدند اما به زندگی ادامه دادند. آنها یادگرفتند که دلار بالا می‌رود و زندگی ادامه دارد. آنها هم مانند مردم ژاپن که به زلزله عادت کرده‌اند، به بالا رفتن قیمت دلار عادت کرده‌اند. مردم عادت کرده‌اند اما نمی‌دانم چرا مسؤولان کشور هم به این بالا رفتن قیمت دلار عادت کرده‌اند. گویی آنها هم به این باور رسیده‌اند که در برهه‌ای از زمان و با توجه به سیاست‌های داخلی و خارجی قیمت دلار بالا می‌رود. سوالی جدی که در این میان مطرح می‌شود این است که چرا دولت، مجلس و نهادهای موازی این دو، فکری به حال دلار و افزایش آن نکرده‌اند؟ یکی از راهکارها که در دنیا تجربه شده است کاهش هزینه‌های دولت است. وقتی باید دولت بودجه‌ دستگاه‌های کم بازده اقتصادی را تامین کند و بعضا از دریافت مالیات از آنها نیز منع شده است، برای تامین ریال مورد نظر آنها یا باید اسکناس بدون پشتوانه چاپ کند یا از دلار تامین کند. به عبارت دیگر بودجه بخشی از این سازمان‌هایی که مدیران آن را در برنامه‌های مختلف تلویزیونی یا مراسم رسمی مشاهده می‌کنیم که در حال شعار دادن، افتخار کردن و ادعاهای مختلف هستند از محل همین افزایش تورم تامین می‌شود. انتظار این بود که در تمام این سال‌ها مسؤولان مملکت برای دلار و ریال فکری می‌کردند و اجازه نمی‌دادند اینگونه با بالا و یا پایین رفتن یک ارز خارجی، زندگی ایرانی‌ها اینچنین دچار تغییرات ریز و درشت شود. قطعا یکی از وظایف حاکمان در هر سرزمینی، سامان دادن به زندگی مردم است و متاسفانه مسؤولان ایرانی نتوانستند در این زمینه موفق باشند. بالارفتن دلار در سال‌های مختلف و تاثیر آن بر زندگی مردم دقیقا نشان از این معنا دارد. مسؤولان باید توجه کنند مردم به بالا رفتن قیمت دلار عادت کرده‌اند اما این عادت با خستگی همراه است. آنها از شرایط بودجود آمده خسته شده‌اند و دیگر تحمل این همه سختی در زندگی را ندارند. آنها نمی‌توانند ببیند با بالا رفتن قیمت دلار اقلیتی به ثروت‌های قارونی برسند ...

تازه ترین اخبار