رفتن به بالا

سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • پنجشنبه ۱ اسفند ۱۳۹۸
  • الخميس ۲۵ جماد ثاني ۱۴۴۱
  • 2020 Thursday 20 February
اوقات شرعی

  • شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۸
  • کد خبر : 72125
  • مشاهده : 67 بازدید
  • خبر مهم3
  • چاپ خبر : شفافیت؛ رویه سکه پاسخگویی
محمدعلی وکیلی/ابتکار؛

شفافیت؛ رویه سکه پاسخگویی

۱- در حکمرانی کمتر ارزشی، همترازِ پاسخگویی وجود دارد. یک ساختار هرقدر پاسخگو باشد همانقدر مشروعیت دارد. پاسخگویی، هم متضمنِ «حکمرانی خوب» است و هم ضامنِ مشروعیت تصمیم‏ها است. پاسخگویی، تعریف واحدی ندارد. بسته به مختصات تکنولوژی ارتباطی و آگاهی از ساحت‏های قدرت در جامعه، پاسخگویی در یک الهیات سیاسی معنا می‏شود. از همین روی، […]

۱- در حکمرانی کمتر ارزشی، همترازِ پاسخگویی وجود دارد. یک ساختار هرقدر پاسخگو باشد همانقدر مشروعیت دارد. پاسخگویی، هم متضمنِ «حکمرانی خوب» است و هم ضامنِ مشروعیت تصمیم‏ها است. پاسخگویی، تعریف واحدی ندارد. بسته به مختصات تکنولوژی ارتباطی و آگاهی از ساحت‏های قدرت در جامعه، پاسخگویی در یک الهیات سیاسی معنا می‏شود. از همین روی، این مفهومِ مهم در حکمرانی، در هر دوره ای در معنا و صورت خاصی متعین شده است.

اکنون باتوجه به توسعه حوزه شفافیت، الهیات سیاسی جدیدی پیرامون مفهومِ پاسخگویی شکل گرفته است. جامعه، اکنون دیگر به این سطح از پاسخگویی قانع نیستند. سطح پاسخگویی و درجه شفافیت باید با هم نسبت داشته باشند.

۲- امروز شفافیت به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است. جامعه می‏خواهد نسبت به فرآیندهای تصمیم‏‏گیری اطلاعِ واثق‏تر و دقیق‏تری داشته باشد. البته شفافیتی مراد مردم است که در پرتوِ پاسخگویی ایجاد شود. اگر یک نهاد پاسخگو نباشد اصلاً شفافیت در موردِ آن چندان معنایی ندارد. لذا این مطالبه شفافیت، به معنای تجدیدنظر در الهیات سیاسی و توسعه مفهوم پاسخگویی هم به حساب می‏آید.

۳- اگر بخواهیم دقیق‏تر حرف بزنیم، به جز ملاحظه پاسخگویی، شفافیت یک قیدِ دیگر نیز دارد. ما باید دقیقاً بدانیم کجا را باید شفاف کنیم، یعنی کدام نقطه بلاخیز و فسادخیز در قدرت وجود دارد. به عبارتی باید بدانیم شفافیت با مانیتور کردنِ کدام بُرش از زیست سیاسی سیاستمداران و فرآیندهای نهادها ایجاد خواهد شد؟ به طور مثال، دانستنِ مسیرهای درآمدی یک سیاستمدار بیشتر به کارِ شفافیت می‏آید تا مبلغِ حسابِ بانکیِ او. و یا دانستنِ منابعِ تغذیه اطلاعاتی نمایندگان معنای دقیق‏تری از شفافیت است تا اطلاع از آرای آنان!

۴- برای جامعه یک علامت سوال بزرگ وجود دارد که چرا باوجود این همه بگیروببند و اقدامات پلیسی در حوزه فساد، از آمار فساد چیزی کاسته نمی‏شود؟ من معتقدم باید جای دوربین‏ها را عوض کرد. دوربین‏ها فقط یک فاسد را رصد می‏کنند اما نسبت به فرآیندهای فسادپرور بی‏تفاوتند.

امروز شفافیت را به این تنزل داده‏اند که بدانیم «ب ز» همان بابک زنجانی است و یا فلان واردکننده متخلف، نسبت فامیلی با یک مسئول دارد. این کارها اگر هم معنایی از شفافیت باشند، خفیف‏ترین و کم‏خاصیت‏ترین معنای آن است. به جای اسم بابک زنجانی یا نسبت فلان بازرگانِ متخلف با فلان وزیر، باید روشن و شفاف شود که چه کسی و با چه فرآیندی برای این تخلف‏ها امضای طلایی تعریف کرده است؟!

۵- شفافیت، یک مفهومِ مشکک است. می‏توان از شفافیتِ کم و یا زیاد سراغ گرفت و ازدیادِ آن فضیلت است. شفاف شدنِ آرای نمایندگان، اگر فضیلت است که هست، شفاف شدنِ اهداف تبلیغاتی طرح‏کنندگانِ آن در برهه‏ای خاص، فضیلت بیشتری دارد. اینکه روشن کنیم یک واعظِ ‏که علیه نمایندگان فحاشی می‏کند و از تریبون‏های عمومی که با پول ملت اداره می‏شوند استفاده می‏کند، اطلاع دقیقی از احوال مملکت و موضوعی که در مورد آن درشتی و زشتی منتشر می‏کند ندارد، بخشی از شفافیت است.

۶- دانستن رای نمایندگان مجلس کمترین حق موکلان است. اما بازی سیاسی با آن، یک نامردی سیاسی است. برخی اگر واقعاً به شفافیت اعتقاد دارند نباید نسبت به شفاف‏سازیِ ما حساس باشند! ما گفته‏ایم که شفافیت آرای نمایندگان کوچک‏ترین جزء یک کلِ مبارک است.

چرا به آن کل اعتنایی نمی‏شود؟ چرا آب شفافیت را به همه لانه‏ها نریزیم تا کرم‏های فساد بیرون بیایند؟ این سخنِ بدیهی چرا اینقدر بر کسی مثل آقای رائفی‏پور گران می‏آید؟ نگران روشن شدنِ چه چیزی هستند که اینچنین دستپاچه حمله می‏‏کنند؟ ان‏شاءالله با همراهی همه همکاران این طرح تصویب خواهد شد؛ اما صداقتِ واعظانِ خودشیفته‏ زمانی مشخص می‏شود که ببینیم با شفافیت‏های بیشتر همراهی خواهند کرد یا نه؟ آیا اینان به قانون گردش آزاد اطلاعات تن خواهند داد یا نه؟ آیا اینان مدافعِ آزادی پس از بیان‏(که شرطِ تحققِ شفافیت است) خواهند شد یا نه؟

اخبار مرتبط

نظرات

ســــــر مقـــــالـــــــــه

محمدعلی حبیبی؛

آیا انتقام سخت همان انتقام سریع است؟

پس از ترور ناجوانمردانه سردار شهید قاسم سلیمانی توسط ارتش تروریست آمریکا، رهبر انقلاب در پیام تسلیتی که صادر کردند از انتقام سخت سخن گفتند: «شهادت پاداش تلاش بی‌وقفه‌ی او در همه‌ی این سالیان بود، با رفتن او به حول و قوه‌ی الهی کار او و راه او متوقف و بسته نخواهد شد، ولی انتقام سختی در انتظار جنایتکارانی است که دست پلید خود را به خون او و دیگر شهدای حادثه‌ی دیشب آلودند.» از سویی دیگر محبوبیت فوق‌العاده سردار سلیمانی در میان مردم و نحوه شهادت ایشان یعنی ترور برنامه‌ریزی شده باعث شد موج خونخواهی از نخستین ساعات انتشار خبر در بین آحاد جامعه همه‌گیر شود. موج انتقام در شبکه‌های اجتماعی باعث ترس اندک‌شماری از کاربران از احتمال جنگ شد. شماری از کاربران از ترس بروز جنگ، خواهان این شدند که ایران از خون سردار سلیمانی بگذرد. اما این کاربران از یک مسئله آگاه نیستند و آن هم تست تاب‌آوری کشورهای متخاصم است. اتفاقا آمریکا اگر ببیند ایران منفعل و ساکت می‌نشیند در آن صورت احتمال جنگ در آینده بسیار زیاد است. چون آمریکا این سکوت را بر ضعف ایران حمل می‌کند و قاعدتا حمله به یک کشور ضعیف بسیار آسان‌تر از حمله به یک کشور قدرتمند است. اما اگر ایران واکنش درستی نشان دهد و انتقام این ترور ناجوانمردانه را بگیرد در آن صورت احتمال بروز جنگ بسیار کمتر است. پس در اینکه ایران باید انتقام خون سردار سلیمانی را از رژيم آمریکا بگیرد هیچ شکی نیست اما این انتقام لزوما نباید سریع باشد. به نظر می‌رسد انتظاری که در افکارعمومی مبنی بر واکنش و انتقام سریع ایران شکل گرفته انتظاری به‌جا نیست. انتقام سخت باید در زمان و مکان مناسب باشد و تشخیص زمان و مکان مناسب با فرماندهان نظامی است. ممکن است تشخیص فرماندهان نظامی این باشد که شرایط تحقق انتقام سخت یک هفته دیگر یا یک ماه دیگر فراهم می شود. موج انتقام سریع باعث می‌شود فرماندهان نظامی ما در افکارعمومی تحت فشار قرار گیرند. هرچند تجربه نشان داده فشار افکار عمومی باعث تصمیم غلط استراتژیست های ایران نمی‌شود اما این فضا باعث می‌شود اگر تصمیم ایشان برای انتقام سخت در زمانی نزدیک محقق نشود افکار عمومی سرخورده شود. به‌همین دلیل به نظر می‌رسد مطالبه افکار عمومی باید انتقام سخت باشد؛ نه انتقام سریع. خصوصا اینکه فرماندهان نظامی ما و به‌خصوص رهبری نشان داده‌اند وقتی از انتقام سخن می‌گویند حتما به آن عمل خواهند کرد -مانند انتقام از داعش در پی حمله به مجلس- اما تشخیص زمان و مکان مناسب آن برعهده ایشان است و قاعدتا پاسخ به چنین جنایتی باید با فکر و برنامه‌ریزی درست صورت گیرد. امری که سخنگوی ستاد کل نیروهای مسلح هم بر آن صحه گذاشته است. سردار ابوالفضل شکارچی سخنگوی ارشد نیروهای مسلح گفت: پاسخ به این اقدام تروریستی حق ماست و حتما جمهوری اسلامی به این اقدام تروریستی پاسخ خواهد داد. وی با تاکید بر اینکه ایران این اقدام تروریستی آمریکا را به شدت پاسخ خواهد داد، ادامه داد: البته جمهوری اسلامی ایران ...

جدیدترین خبرها